Reistrend 2019: reis je DNA achterna

Het is een trend: met een DNA-kit je familiegeschiedenis ontrafelen en met die info afreizen naar het land waar jouw afkomst blijkt te liggen. Fotograaf Jesaja (31) ging samen met zijn vader op ontdekkingsreis, terug naar het land waar zijn DNA-puzzel begint. ‘Op het moment dat je stilstaat en beseft wie je bent, gaat er een heel nieuwe wereld voor je open.’

Die eerste stap

‘Mijn vader was zeven jaar toen hij samen met zijn ouders en broers en zussen Papoea-Nieuw-Guinea verliet. Sindsdien was hij nooit meer teruggekeerd, hoewel hij wel altijd dat plan had. Vorig jaar zei hij opeens: ‘Ik moet nú gaan. Ik wil alles zien wat ik daar nog kan zien: mijn familie, het huis waar ik geboren ben.’ Toen heb ik gezegd: ‘Papa, als jij gaat, ga ik ook.’ Ik kon hem niet alleen laten gaan. Het spannendste moment was toen we in Papoea aankwamen. Het zetten van die allereerste stap in je thuisland, daar waren we allebei mee bezig. Opeens ben je in zo’n bloedheet en tropisch land, waar je family roots liggen. Op dat moment besef je: we zijn er. Het voelde als het eerste stukje van een heel grote puzzel.’

Terug in de Tropen

‘We zijn eerst naar het ouderlijk huis in Papoea gegaan, waar mijn vader is opgegroeid. We waren doodmoe bij aankomst, maar wat ons te wachten stond, waren een paar dunne matjes op de grond, haha. Vervolgens zijn we naar Saparua gegaan, een eiland in de Molukken, waar de oorsprong van mijn familie ligt. Mijn vader en opa zijn in Papoea geboren, maar mijn overgrootvader komt van Saparua. Op dat eiland ligt ook nog veel land dat van ons is. We zijn gaan terugkijken in de stamboom die mijn vader had meegenomen, om te zien hoe onze familie in elkaar zit.

Terug in de tijd

1. Praat met je ouders, ooms en tantes en – als ze nog leven – opa en oma. Stel ze alle vragen die je maar kunt bedenken. Vraag ook naar foto’s en videobeelden – dat kan een mooi begin zijn van je onderzoek naar je stamboom.

 

2. Is er weinig bekend over je (etnische) afkomst? Schakel een DNA-kit in. Hiermee kun je zo nauwkeurig mogelijk uitzoeken waar je werkelijk vandaan komt.

 

3. Maak een basisplanning van waar je naartoe wilt gaan – maar probeer niet alles vast te leggen: de mooiste reizen zijn vaak niet van A tot Z gepland.

Die stamboom heeft mijn opa, Sem Hutubessy, in de jaren 90 opgesteld en gaat terug tot 1600, zo’n vijf generaties vóór zijn geboorte in 1921. Hij heeft alleen uitgetekend wat hij wist, dus de vraag luidt: is er nog meer? Het lijkt me geweldig om dit met een DNA-kit verder uit te zoeken. In de Molukse cultuur is het belangrijk om te weten waar je vandaan komt, dus hoe dieper je kunt graven, hoe beter.’

Identiteit

‘De reis die ik met mijn vader heb gemaakt, is een zoektocht naar een deel van mezelf. Ik heb kunnen zien en ervaren waar mijn familie vandaan komt. Het was voor ons allebei een ontdekkingsreis terug naar huis, zo noemden we het ook. Op het moment dat je stilstaat en beseft wie je bent, gaat er een heel nieuwe wereld voor je open.

 

Je staat opeens in verbinding met andere tijdperken. Natuurlijk kun je nooit álles te weten te komen over je historie, maar al zolang de mens op aarde rondloopt, zijn we op zoek geweest naar onze identiteit. Als je dan vindt wat je zoekt, voelt het alsof je compleet bent.’

Grote vraag

‘Ik ben blij dat mijn opa naar Nederland is gegaan en ik hier nu woon. Het was toentertijd een grote stap, ook omdat de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog gaande was. Hij werkte als politiecommandant voor de Nederlandse overheid en daardoor kwam die overstap ter sprake. Ik had graag meer willen weten over waarom hij die keuze heeft gemaakt.

Probeerde hij zo de veiligheid van zijn gezin te waarborgen? Ik heb het hem nooit gevraagd, want ik was jong en nog niet zo geïnteresseerd als dat ik nu ben. Mijn opa was net als mijn vader geen grote prater en hij leeft niet meer, dus ik weet het niet. Wel is door deze reis mijn nieuwsgierigheid nog verder aangewakkerd, dus er komt een vervolg aan. Misschien al wel na deze zomer.’

[Paspoort]

Naam: Jesaja Hizkia

Leeftijd: 31

Beroep: Fotograaf (volg hem op Instagram: @jesajahizkia)

Buitendroom: ‘Vroeg in de ochtend de zee op om vissen te vangen. Daarna samen met mijn vrouw lekker eten klaarmaken en de hele avond van muziek en van elkaar genieten.’

Reiswens: meer door China reizen

DNA-kit + EHBO-kit + Memory-kit

Zeker als de reis je over iets minder gebaande paden leidt, is het handig een eigen EHBO-kit en een tekentang bij je te hebben. Maar misschien nog wel belangrijker tijdens zo’n bijzondere reis is een reisdagboek waarin je plaatsen, ontmoetingen en andere memorabele momenten opschrijft ‘voor later’. Foto’s halen een groot deel van de herinneringen terug, maar nooit alles. Deze Wreck this Journal van Penguin Books is erg in trek onder reizigers, maar ook een ook een blanco notitieboek van de Ako of Hema will do just fine.

Dit artikel verscheen ook in de zomereditie ‘19 van ons outdoormagazine Buitentijd. Meer lezen? Bekijk de digitale versie of pak ‘m in een van onze winkels.